Aleksa Šantić – rođenje nakon smrti

0

…I svuda gdje je srpska duša koja,
Tamo je meni otadžbina moja,
Moj dom i moje rođeno ognjište…

Veran svojoj zemlji i narodu, zbog svojih pesama početkom 20. veka zatočen je nekoliko puta. Pred kraj života i početak Prvog svetskog rata, kada se nastanio u svojoj vili nadomak Mostara, biva proteran od strane austrougarske vlasti. Aleksa Šantić je jedan od onih umetnika koji su bili celim svojim bićem predani onome u šta su verovali i šta su istinski voleli – Srbiju i njenu burnu, bogatu i tešku prošlost, koja je reflektovala još burniju budućnost.

santic-tapeta

Rođen je u trgovačkoj porodici. Pesnički talenat nije isplovio u ranoj mladosti, jer ga je Aleksa morao potiskivati zbog nerazumevanja i negodovanja svojih ukućana – od njega se očekivalo da nastavi trgovački poziv svog oca. Nakon završene trgovačke škole u Trstu i Ljubljani sedeo bi u očevoj trgovini i vodio knjige. Povučen u sebe i svoje zidine petnaestogodišnjeg ropstva, čitao bi sve knjige do kojih je mogao doći, da bi nakon nekoliko godina počeo da se bavi onim za šta je i bio predodređen – književnim i društvenim radom. Njegova najveća i najpriznatija dela nastala su krajem devetnaestog i početkom dvadesetog veka, u vreme burnih dešavanja na srpskom i svetskom tlu; u vreme koje je obuhvatilo dva rata, ustanke i velika razaranja.

Upravo je ta pustoš u Aleksi Šantiću budila emociju, koja ga je vodila kroz njegovo stvaralaštvo – neizmernu ljubav prema domovini. Kroz svoje pesme ponosio se njenom junačkom prošlošću, ustajao protiv nepodobne sadašnjosti i verovao u budućnost koja će obasjati tu tešku i tmurnu sadašnjost, konačnom pobedom i trijumfom voljenog naroda nad svima koji su ga ugrožavali, pljačkali i rušili.

Od 1887. godine sarađuje s mnogim listovima, a 1888. osniva Srpsko pevačko društvo „Gusle“, koje je negovalo pesme i razvijalo nacionalnu svest. Kada je 1896. pokrenuta „Zora“, postaje jedan od njenih prvih urednika. Izabran je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije 3. februara 1914, a po završetku rata za člana Srpskog odbora.

Oboljeva od raznih bolesti, sa kojima se bori uspešno više od decenije. Međutim, gubi u bici sa tuberkulozom, pre tačno devedeset dve godine. Na današnji dan, oslobodio se ropstva tuđinaca i rodio slobodan u svesti svojih rodoljuba, priznat za jednog od najznačajnijih pesnika i akademika s kraja devetnaestog i početka dvadesetog veka.

Njegovu ljubav prema tlu na kom je rođen dokazuje i činjenica da je skoro ceo svoj život proveo u Mostaru. 1902. godine odlazi u Ženevu, u želji da se u njoj nastani; međutim, vidno čezne za domovinom, zbog čega ostavlja Ženevu za sobom nakon kratkog, tronedeljnog boravka u tuđini:

…Ja ne mogu ovdje. Tamo gdje uveče
Vrh dalekih brda kao vatra plane,
Ispod crnog Huma gdje Neretva teče;
Tamo gdje me ljube, tamo gdje me vole,
Gdje se moja braća za rod bogu mole;
Tamo gdje sam snivô one zlatne snove,
Tamo moja duša plačući me zove.
Ondje nek me jednom i u grob sahrane…

Oglašavanje

O autoru

Avatar

Regionalni magazin. Imate vest? Javite nam: redakcija@adriadaily.com Srbija | Hrvatska | Slovenija | BiH | Crna Gora | Makedonija

Ostavite odgovor

Ovo veb mesto koristi Akismet kako bi smanjilo nepoželjne. Saznajte kako se vaši komentari obrađuju.

Send this to friend